ปรับปรุงล่าสุด

ดาวน์โหลดบทความฉบับ PDF

สาระสำคัญของบทความนี้

บริษัทที่มีรายได้เกิน 200 ล้านบาท และมีความสัมพันธ์กับนิติบุคคลอื่นตามมาตรา 71 ทวิ วรรคสอง — มีหน้าที่ยื่นรายงานข้อมูลตามมาตรา 71 ตรี พร้อมกับแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคล ภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี

— สรุปจากพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 47) พ.ศ. 2561 และกฎกระทรวง ฉบับที่ 370 (พ.ศ. 2563) · Eksiam Tax

สารบัญ
  1. Transfer Pricing คืออะไร และทำไมกรมสรรพากรจึงให้ความสำคัญมาก?
  2. ใครบ้างที่ต้องทำ TP Doc?
  3. บทลงโทษและความเสี่ยงที่ต้องรู้

Transfer Pricing คืออะไร และทำไมกรมสรรพากรจึงให้ความสำคัญมาก?

การกำหนดราคาโอน (transfer pricing) คือการตั้งราคาในธุรกรรมระหว่างบริษัทที่มีความสัมพันธ์กัน มาตรา 71 ทวิ วรรคหนึ่ง แห่งประมวลรัษฎากร ให้เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจปรับปรุงรายได้และรายจ่ายให้ได้จำนวนที่พึงได้รับและพึงได้จ่ายหากบริษัทเหล่านั้นได้ดำเนินการโดยอิสระ

Transfer Pricing (TP) หรือ "ราคาโอน" คือการกำหนดราคาในธุรกรรมระหว่างบริษัทในกลุ่มเดียวกัน (บริษัทแม่-ลูก, บริษัทพี่น้อง, หรือบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นร่วมกัน) เพื่อให้เป็นราคาตลาด (Arm's Length Price)

ปัญหาคือ บริษัทในเครืออาจ "ตั้งราคา" ระหว่างกันเพื่อโยกกำไรไปอยู่ที่บริษัทที่เสียภาษีน้อยกว่า เช่น ขายสินค้าในราคาต่ำกว่าตลาดให้บริษัทลูกในต่างประเทศ แล้วให้บริษัทนั้นขายต่อในราคาตลาด — กำไรจึงเกิดที่ต่างประเทศแทนไทย

ตัวอย่างปัญหาที่พบบ่อย:

บริษัทไทยขายวัตถุดิบให้บริษัทลูกในสิงคโปร์ในราคา "ต้นทุน + 5%" ทั้งที่ราคาตลาดควรได้ "ต้นทุน + 30%" — ผลคือกำไร 25% หายไปจากฐานภาษีไทย เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจปรับปรุงรายได้และรายจ่ายให้เป็นจำนวนที่พึงได้รับและพึงได้จ่ายหากดำเนินการโดยอิสระ ตามมาตรา 71 ทวิ วรรคหนึ่ง แห่งประมวลรัษฎากร (เพิ่มโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 47) พ.ศ. 2561)

⚠ ต้องการตรวจว่าธุรกรรมของท่านเข้าข่ายมาตรา 71 ทวิ หรือไม่?

ส่งโครงสร้างกลุ่มบริษัทมาวิเคราะห์เบื้องต้น ทาง LINE →

ใครบ้างที่ต้องทำ TP Doc?

หน้าที่ยื่นรายงานข้อมูลผู้มีความสัมพันธ์กันเกิดจากมาตรา 71 ตรี วรรคหนึ่ง และวรรคสามยกเว้นบริษัทที่มีรายได้ไม่เกินจำนวนที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 370 (พ.ศ. 2563) กำหนดไว้ที่ไม่เกินสองร้อยล้านบาท ส่วนอำนาจปรับปรุงตามมาตรา 71 ทวิ ไม่มีเกณฑ์รายได้ขั้นต่ำ

ตามมาตรา 71 ตรี ประกอบกฎกระทรวง ฉบับที่ 370 (พ.ศ. 2563) บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลมีหน้าที่ตามมาตรา 71 ตรี เมื่อเข้าลักษณะทั้ง 2 ข้อ:

1. รายได้รวมในรอบบัญชี

เกิน 200 ล้านบาท (มาตรา 71 ตรี วรรคสาม และกฎกระทรวง ฉบับที่ 370 พ.ศ. 2563)

2. มีความสัมพันธ์กับนิติบุคคลอื่น

ตามมาตรา 71 ทวิ วรรคสอง ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ไม่ว่าจะมีธุรกรรมระหว่างกันในรอบบัญชีนั้นหรือไม่

⚡ ความสัมพันธ์ตามมาตรา 71 ทวิ วรรคสอง มีสามลักษณะ — (1) นิติบุคคลหนึ่งถือหุ้นหรือเป็นหุ้นส่วนในอีกนิติบุคคลหนึ่งไม่น้อยกว่าร้อยละห้าสิบของทุนทั้งหมด (2) ผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนที่ถือหุ้นในนิติบุคคลหนึ่งไม่น้อยกว่าร้อยละห้าสิบ ถือหุ้นในอีกนิติบุคคลหนึ่งไม่น้อยกว่าร้อยละห้าสิบด้วย โดย (1) และ (2) นับการถือหุ้นทั้งโดยตรงและโดยอ้อม (3) ความสัมพันธ์ด้านทุน การจัดการ หรือการควบคุม ในลักษณะที่นิติบุคคลหนึ่งไม่อาจดำเนินการโดยอิสระจากอีกนิติบุคคลหนึ่ง ตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง — ถ้าไม่แน่ใจว่าเข้าข่ายหรือไม่ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์ก่อน

เอกสารตามกฎหมายไทยมี 3 ส่วน

1. รายงานข้อมูลผู้มีความสัมพันธ์กัน (Disclosure Form) — ยื่นพร้อมกับแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลภายในกำหนดเวลาตามมาตรา 69 ตามมาตรา 71 ตรี วรรคหนึ่ง แสดงข้อมูลนิติบุคคลที่มีความสัมพันธ์กันและมูลค่ารวมของธุรกรรมระหว่างกันในรอบระยะเวลาบัญชี

2. เอกสารหรือหลักฐานสำหรับการวิเคราะห์ธุรกรรม (Local File) — ยื่นเมื่อได้รับหนังสือแจ้งความจากเจ้าพนักงานประเมินโดยอนุมัติอธิบดี ตามมาตรา 71 ตรี วรรคสอง รายการเอกสารกำหนดไว้ในประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 407) เช่น ลักษณะธุรกิจและโครงสร้างความสัมพันธ์ รายการธุรกรรมที่ถูกควบคุมและนโยบายการกำหนดราคา บทวิเคราะห์หน้าที่งาน สินทรัพย์ และความเสี่ยง วิธีการกำหนดราคาที่เลือกใช้ (CUP, Cost Plus, TNMM ฯลฯ) และข้อมูลธุรกรรมหรือบริษัทที่เป็นอิสระที่อาจเทียบเคียงกันได้ ข้อ 3 ของประกาศฉบับเดียวกันยกเว้นข้อมูลเปรียบเทียบให้แก่ผู้มีรายได้ไม่เกินห้าร้อยล้านบาทที่เข้าเงื่อนไขครบทุกข้อ ในทางปฏิบัติควรจัดเตรียมเอกสารไว้ตั้งแต่ก่อนได้รับหนังสือแจ้งความ

3. รายงานข้อมูลรายประเทศ (Country-by-Country Report) — ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 408) ซึ่งไม่ใช้บังคับกับกลุ่มบริษัทข้ามชาติที่มีรายได้รวมทั้งกลุ่ม (Consolidated Group Revenue) ในรอบระยะเวลาบัญชีก่อนรอบที่ต้องรายงานน้อยกว่า 28,000 ล้านบาท รายงานนี้แสดงข้อมูลของกลุ่มแยกตามประเทศหรือเขตเศรษฐกิจที่กลุ่มประกอบกิจการ

บทลงโทษและความเสี่ยงที่ต้องรู้

มาตรา 35 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร กำหนดโทษปรับไม่เกินสองแสนบาทแก่ผู้ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 71 ตรี หรือยื่นรายงานหรือเอกสารโดยแสดงข้อมูลไม่ถูกต้องครบถ้วนโดยไม่มีเหตุอันสมควร ส่วนการปรับปรุงราคาตามมาตรา 71 ทวิ ตามมาด้วยเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามหลักทั่วไป

บทลงโทษที่อาจเกิดขึ้น:
✨ ประโยชน์ของเอกสารที่ครบถ้วน — อำนาจปรับปรุงตามมาตรา 71 ทวิ ใช้เมื่อข้อกำหนดระหว่างกันแตกต่างไปจากที่ควรกำหนดหากดำเนินการโดยอิสระ เอกสารที่แสดงบทวิเคราะห์และข้อมูลเปรียบเทียบจึงเป็นหลักฐานสำคัญว่าราคาของกิจการเป็นไปตามหลักราคาตลาด (Arm's Length Principle)

⏰ รายงานข้อมูลตามมาตรา 71 ตรี ยื่นภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี

รายงานนี้ยื่นพร้อมกับแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลภายในกำหนดเวลาตามมาตรา 69 การไม่ยื่นภายในกำหนดเป็นการไม่ปฏิบัติตามมาตรา 71 ตรี ซึ่งมีโทษปรับไม่เกินสองแสนบาทตามมาตรา 35 ตรี

ผู้ให้คำปรึกษาและสำนักงาน

แชร์บทความ

ฐานอำนาจตามมาตรา 71 ทวิ องค์ประกอบสามข้อของการถ่ายโอนกำไรตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 369 (พ.ศ. 2563) และกำหนดเวลาตามมาตรา 71 ตรี อธิบายไว้เต็มพร้อมตัวบทที่ อำนาจปรับปรุงราคาโอนของเจ้าพนักงานประเมินตามมาตรา 71 ทวิ