อนุสัญญา ภาษีซ้อน (DTA)

การใช้สิทธิประโยชน์ตามอนุสัญญาภาษีซ้อนต้องพิจารณาเงื่อนไขหลายประการร่วมกัน ได้แก่ สถานะถิ่นที่อยู่ทางภาษีของผู้รับเงินได้ตามนิยามในอนุสัญญา ประเภทและแหล่งที่มาของเงินได้ว่าเข้าข่ายข้อบทใดของอนุสัญญา และเงื่อนไขเฉพาะที่กำหนดไว้ในข้อบทนั้น ๆ นอกจากนี้ยังต้องพิจารณาประกอบกับบทบัญญัติกฎหมายภายในที่เกี่ยวข้อง เช่น มาตรา 70 แห่งประมวลรัษฎากร ว่าด้วยภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้ที่จ่ายให้แก่บริษัทต่างประเทศ และพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2505 ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์การยกเว้นภาษีเมื่อมีอนุสัญญาภาษีซ้อน การพิจารณาเหล่านี้ต้องวิเคราะห์ร่วมกับข้อเท็จจริงของกรณีเป็นรายกรณีเสมอ

หากกิจกรรมทางธุรกิจของกิจการต่างประเทศในประเทศแหล่งกำเนิดเข้าข่ายการมีสถานประกอบการถาวร (Permanent Establishment) ตามข้อบทของอนุสัญญา ประเทศแหล่งกำเนิดอาจมีสิทธิจัดเก็บภาษีจากกำไรที่เกิดขึ้นจากหรือเกี่ยวกับสถานประกอบการถาวรนั้นตามที่อนุสัญญากำหนด การวิเคราะห์ว่ากิจกรรมใดก่อให้เกิด PE หรือไม่ต้องพิจารณาทั้งข้อบทของอนุสัญญาที่เกี่ยวข้องและลักษณะข้อเท็จจริงของกิจกรรมในแต่ละกรณี ซึ่งอาจมีผลต่อการกำหนดภาระภาษีในประเทศแหล่งกำเนิดอย่างมีนัยสำคัญ

อนุสัญญาภาษีซ้อนกำหนดข้อบทและอัตราภาษีแยกตามประเภทเงินได้ เช่น กำไรจากธุรกิจ เงินปันผล ดอกเบี้ย ค่าสิทธิ ค่าบริการวิชาชีพอิสระ และรายได้ประเภทอื่น แต่ละประเภทมีเงื่อนไขและผลทางภาษีตามอนุสัญญาที่อาจแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ การจำแนกประเภทเงินได้ให้ถูกต้องตามลักษณะทางกฎหมายและทางเศรษฐกิจของธุรกรรมจึงเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนการพิจารณาว่าข้อบทใดของอนุสัญญาจะนำมาปรับใช้และเงื่อนไขที่กำหนดไว้เป็นอย่างไร

หนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี (Certificate of Residence) ที่ออกโดยหน่วยงานที่มีอำนาจของประเทศที่ทำสัญญาทำหน้าที่เป็นหลักฐานยืนยันว่าผู้รับเงินได้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในประเทศดังกล่าวตามที่อนุสัญญากำหนด ซึ่งเป็นเงื่อนไขพื้นฐานสำหรับการอ้างสิทธิประโยชน์ตามอนุสัญญา สิ่งสำคัญที่ต้องพิจารณาคือ หนังสือรับรองดังกล่าวต้องครอบคลุมปีภาษีหรือรอบระยะเวลาบัญชีที่ขอใช้สิทธิ และต้องสอดคล้องกับช่วงเวลาที่เงินได้เกิดขึ้นในแต่ละธุรกรรม ตามแนวปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2505 และข้อบทของอนุสัญญาที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม การมีหนังสือรับรองดังกล่าวเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ยังต้องพิจารณาเงื่อนไขอื่นตามข้อบทของอนุสัญญาประกอบด้วยในทุกกรณี หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการขอหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ สามารถดูที่ หนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ (Certificate of Residence)

เมื่อเจ้าพนักงานประเมินมีประเด็นโต้แย้งเกี่ยวกับการใช้สิทธิประโยชน์ตามอนุสัญญาภาษีซ้อน ควรเตรียมชี้แจงข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายอย่างเป็นระบบ ทั้งในส่วนของการตีความข้อบทของอนุสัญญา การจำแนกประเภทเงินได้ และหลักฐานประกอบการใช้สิทธิที่เกี่ยวข้อง หากข้อพิพาทไม่สามารถแก้ไขได้ในระดับประเทศ อาจมีประเด็นให้ต้องพิจารณาตามกลไกที่กฎหมายภายในประเทศ อนุสัญญา และกระบวนการที่เกี่ยวข้องกำหนด ทั้งนี้ แนวทางที่เหมาะสมต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายของแต่ละกรณี ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการที่ปรึกษาภาษีได้ที่ บริการที่ปรึกษาภาษีอากรประจำองค์กร